پرورش اردک

اهمیت پرورش اردک و غاز

یکی از رایج ترین پرندگان برای پرورش در شمال کشور ، پرورش اردک می باشد، از گوشت اردک در غذاهای محلی مازندران و گیلان استفاده می شود. اردک نام مشترک برای تعداد زیادی از گونه ها در خانواده آناتیده می باشد که جز خانواده پرندگان آبزی است که همچنین شامل قوها و غاز ها می شود. اردک ها در میان چند زیر خانواده آناتیده تقسیم می شوند؛ آنها یک گروه مونوفیلتیک (گروهی از همه فرزندان یک گونه اجدادی مشترک) را نشان نمی دهند، بلکه از لحاظ فرم یک دست هستند. اردکها عمدتا پرندگان آبزی هستند که کوچکتر از قوها و غازها هستند و ممکن است در آب شیرین و آب دریا یافت شود.

سود و درآمد پرورش اردک

بعد از تهیه و جمع آوری تخم نطفه دار غاز و اردک طبق دستور دفترچه راهنما و خدمات پس از فروش دستگاه جوجه کشی تخم نطفه دار را در داخل ماشین جوجه کشی قرار دهید و طبق برنامه ریزی دما و رطوبت و تهویه را تنظیم نمایید تا بعد از پروسه زمانی جوجه غاز و جوجه اردک از دستگاه جوجه هچ شود. چند روز اول جوجه ها تا ۲ روز اول نیاز به تغذیه ندارند و در این مدت آب و شکر + مولتی الکترولیت بدهید و بعد از این ۲ روز جوجه غاز و جوجه اردک را با دان پلت شده تغذیه نمایید.

مزایای اردک در مقایسه با سایر طیور

  1. سرعت رشد بالا : جوجه حدود ۴۰ گرمی طی ۶۰ روز به حدود ۲۵۰۰ گرم می رسد، یعنی وزن آن ۶۰ برابر می شود. به عبارت دیگر هر روز به اندازه وزن اولیه اش به وزن اولیه اش اضافه می شود.
  2. تولید بالا : هر پرنده ۱۵۰۰ گرمی طی سال حدود ۱۲ برابر وزنش تخم تولید می کند. به عبارت دیگر هر ماه برابر وزنش تخم تولید می کند. هر تخم نیز یک وعده غذای کامل برای انسان محسوب می شود.
  3. راندمان غذایی بالا : راندمان غذایی تولید گوشت طیور حدود ۵۰ درصد و تولید تخم ماکیان حدود ۳۰ درصد است که بسیار بالا و مناسب است.
  4. پروتئین بالای محصولات طیور: گوشت طیور حدود ۲۰ درصد پروتئین دارد. درصد پروتئین گوشت طیور از گوشت سایر حیوانات پرورشی بالاتر است.
  5. برگشت سریع سرمایه : در پرورش جوجه های گوشتی طی حدود ۲ ماه سرمایه بر می گردد که نسبت به سایر سرمایه گذاری ها برگشت سرمایه سریع تر است.
  6. راندمان بالای لاشه : راندمان لاشه طیور نسبت به وزن زنده آن حدود ۷۵ درصد است که نسبت به سایر حیوانات پرورشی بالاتر است.
  7. سهولت تغذیه : طیور به علت ضعیف بودن قدرت چشایی و بویایی مواد خوراکی گوناگون را بدون هیچ مشکلی مصرف می کنند. اردک و غاز قادرند علوفه با الیاف خام بالا را مصرف کنند. لذا سهولت تغذیه پرندگان نسبت به دام ها بیشتر است.
  8. اصلاح ژنتیکی ساده تر : اصلاح ژنتیکی پرندگان به دلایل گوناگون ساده تر از سایر حیوانات مزرعه و لذا کارایی پرورش آن ها بالاتر است.
  9. سهولت نگهداری : پرندگان را می توان به تعداد زیاد در محیط محدود بدون مشکل پرورش داد. ضمنا” نگهداری اردک و غاز به علت حساسیت پایین آن از مرغ های خانگی نیز ساده تر است.

بیماری های اردک

مزایای بهداشتی پرورش اردک و غاز عبارتند از :

  • نداشتن بیماری مشترک : بین پرندگان و انسان بیماری های مشترک بسیار اندکی وجود دارد و لذا با اطمینان بیشتری می توان محصولات طیور را مصرف کرد.
  • چربی کم محصولات طیور : فراورده های طیور چربی پایین تری دارد و بنابراین برای تغذیه انسان مناسب تر است.
  • سهولت هضم گوشت طیور : از آن جا که طیور وزن به نسبت کمتری دارند و فشار کمتری به ماهیچه های آن ها وارد می شود گوشتشان تردتر و هضم آن سهل تر است.

در ادامه به اختصار در رابطه با خصوصیات پرورش اردک و غاز و تاریخچه این دو پرنده و مصرف آن در کشورهای مختلف می پردازیم. اردک و غاز برای تامین گوشت مصرفی انسان از اهمیت زیادی برخوردارندو بنابراین می توان در خصوص گسترش پرورش آن ها برنامه ریزی و اقدام کرد ، به خصوص به این دلیل که در کشور ما اقلیم های گوناگون وجود دارد و امکان پرورش این پرندگان در بسیاری از نقاط کشور فراهم است.

صرفه اقتصادی پرورش اردک و غاز

پرورش اردک و غاز به علت سهولت پرورش و تغذیه ، کم بودن احتمال بیماری ، سرعت رشد بالا و مقبولیت گوشت امکان گسترش زیادی دارد. با پرورش اصولی می توان در مدت ۲ ماه وزن اردک های پرورشی را به ۲.۵ کیلوگرم رساند و در بعضی از نژاد ها تا ۳۰۰ تخم نطفه دار یا تخم خوراکی طی یک دوره تخمگذاری تولید کرد. پرورش اردک و غاز در کشورهای اروپای شرقی و غربی ، امریکا ، آسیا جنوب شرقی ، چین و هند رونق دارد و همواره بر وسعت آن افزوده می شود.

در ایران البته در تمام مناطق می توان اقدام به پرورش اردک و غاز کرد، اما شمال کشور و مناطق پر باران ، به علت امکان پرورش آزاد و تامین قسمت قابل توجهی از غذای آن ها از محیط ، مناسب تر است . اردک و غاز گرما و رطوبت بالای محیط را بخوبی تحمل می کنند و به علت وجود لایه ضخیم چربی در زیر پوست قادرند تا ۲۰ درجه سانتی گراد زیر صفر را نیز تحمل کنند. معمولا اردک و غاز پرنده آب دوست هستند و در آب و هوای سرد زمستان تخمگذاری می کنند.

تاریخچه پرورش و نگهداری اردک

پرورش اردک به صورت پرنده اهلی از حدود ۵۰۰۰ سال قبل در چین ، هند ، مصر و خاورمیانه رواج داشته است. اسنادی وجود دارد که در دوره مادها و هخامنشیان پرورش اردک در ایران وجود داشته و سنگ نوشته ها و نقوش و کتیبه های کردستان و شوش بیانگر گسترش پرورش این پرنده در ایران باستان است . در یونان باستان از ۳۰۰۰ سال قبل اسنادی در خصوص پرورش اردک وجود دارد . نگهداری اردک در بین بومیان امریکا نیز متداول بوده و آن ها نژاد موسکووی را اهلی کرده اند . پرورش اردک از قرن پانزدهم میلادی بصورت علمی در اروپا و امریکا شروع شد .

پرورش غاز به صورت اهلی از ۵۰۰۰ سال قبل در چین ، مصر و خاورمیانه رواج داشته است . در این خصوص نقوش متعددی در مقبره های مصر باستان بدست آمده است . در یونان و بخصوص رم باستان نیز مدارک متعددی در مورد پرورش این پرنده وجود دارد . در رم باستان از غاز به عنوان پرنده نگهبان از منازل و معابد استفاده می شد . در اروپا ظاهرا” غاز توسط ساکنان شمال اروپا و ژرمن ها اهلی شده و به رم رفته است

هدف از پرورش اردک 

هدف از پرورش غاز در اروپا و مصر باستان ، مصرف جگر غاز می باشد . چرا که جگر سنگین یکی از غذاهای مورد علاقه در بین اهالی این کشورها می باشد. جگر غاز سرشار از ویتامین های گروه B بخصوص A،B۱۲،B۶، B۲،B۱ و منبع اسیدفولیک، آهن و روی است.

پرورش اردک در ایران

در کشور عزیزمان ایران ، جوجه کشی غاز و پرورش آن بسیار علاقمندان بیشماری دارد . بطوری که علاقمندان به این پرنده با خرید دستگاه جوجه کشی اقدام به جوجه کشی این پرنده می کنند و جوجه یک روزه غاز را با قیمت مناسب بفروش می رسانند. در کل غاز از قدیم بعنوان پرنده پرطرفدار در مصارف مختلف پرورش داده می شد .

پرورش سنتی اردک

پرورش سنتی اردک به دو صورت در شمال کشور انجام می شود.

  • پرورش سنتی اردک در سالن ( بسته )
  • پرورش سنتی اردک در مرتع ( نیمه باز )

پرورش سنتی اردک در سیستم بسته تمام مدیریت و تغذیه و نور و جفتگیری در اختیار پرورش دهنده می باشد. ولی در سیستم نیمه باز یا پرورش در مرتع بصورت آزاد می باشد.

پرورش سنتی اردک

پرورش نیمه باز که عمدتا در شمال کشور به دلیل مقرون به صرفه بودن تغذیه و کمبود فضا انجام می گیرد. اردک ها به شالیزارها و یا آبندان های ماهی هدایت می شوند ، تا از مواد اضافی شالیزارها تغذیه نمایند ( وجین کنند ) و کود اردک ها به عنوان بهترین کود حیوانی برای شالیزار استفاده می شود.

پرورش سنتی اردک

خواص گوشت اردک

  • گوشت اردک گرم ترین گوشت بین گوشت طیور اصلی است , ارزش تغذیه ای بالایی دارد؛
  • گوشت اردک باید قبل از خوردن کامل پخته شود. برای رفع بوی زهم اردک هم باید گوشت اردک را ۳ بار با آب جوشاند و آب آن را دور ریخت و سپس پیاز، سبزی و ادویه‌های مختلف را به آن اضافه کرد.
  • بال اردک برای افراد لاغر , چاق کننده است
  • تقویت کلیه و افزایش قوای جنسی را به دنبال دارد
  • جگر , بال و بازوی اردک خون ساز است و در کاهش تنگی نفس و تپش قلب موثر است. خوردن پیه اردک تاثیر خوبی دارد.
  • تخم اردک برای رفع لاغری و تنگی سینه یا برای خونریزی های داخلی استفاده می شود بد نیست تخم اردک را با پیه خود آن سرخ کرده و مصرف کنید

مصرف سبزی ها و میوه ها درکنار آن بسیار تاثیر خوبی خواهد داشت، و اردک را لذیذ خواهد کرد. برای از بین بردن عوارض و گاها بوی اردک آن را با روغن زیتون سرخ کنید و قبل از سرخ کردن در آب لیمو بغلتانید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.